Als je dit leest wil je vast starten met het zwemmen in openwater. Of misschien twijfel je nog om het te gaan proberen en wil je goed voorbereid beginnen. Zie je er tegenop om te gaan zwemmen in open water? Dat snap ik. Veel mensen zien op tegen het openwater. Wat praktische tips kunnen je dan ook enorm helpen in een goede eerste ervaring.
Denk je erover om te beginnen met open water zwemmen? Of twijfel je nog een beetje en wil je eerst goed voorbereid het water in? Je bent niet de enige. Veel mensen vinden de stap naar open water spannend. Gelukkig kun je met een paar praktische tips je eerste ervaring een stuk relaxter en veiliger maken.
In deze blog lees je 5 belangrijke tips voor beginnende openwaterzwemmers, aangevuld met informatie over watertemperaturen, veiligheid en onmisbare uitrusting zoals een zwemboei.

1. Neem iemand mee
Ga je voor het eerst zwemmen in open water, dan is het sterk aan te raden om iemand mee te nemen. Denk aan:
• Iemand die aan het water woont en met een bootje of kano kan meevaren
• Een zwemmaatje met openwaterervaring
• Een trainer of groep tijdens een georganiseerde openwatertraining
Samen zwemmen geeft niet alleen een veiliger gevoel, maar maakt je eerste meters in open water ook een stuk leuker.
2. Oefen je zwemtechniek in het zwembad
Een goede voorbereiding begint in het zwembad. Daar kun je in alle rust werken aan:
• Je zwemtechniek
• Je uithoudingsvermogen
• Je ademhaling
Hoe beter je techniek, hoe meer vertrouwen je hebt zodra je de overstap maakt naar open water. Een ontspannen slag maakt een wereld van verschil.
3. Oefen het kijken
In open water heb je geen lijnen op de bodem die je helpen met richting houden. Daarom is kijken een essentiële vaardigheid.
• Oefen het vooruit kijken eerst in het zwembad
• Til je hoofd licht op tussen twee slagen door
• Alleen je ogen komen boven water
• Combineer kijken liever niet met ademhalen
Hoe minder je hoofd omhoog komt, hoe beter je ligging blijft. De meeste zwemmers kijken ongeveer elke 10 slagen, maar kies vooral wat voor jou prettig voelt.
4. Let op je ademhaling
Een rustige, gecontroleerde ademhaling is in open water nóg belangrijker dan in het zwembad.
• Oefen je ademritme vooraf
• Kies een ritme dat je makkelijk volhoudt
• Bilateraal ademen is ideaal, maar een voorkeurskant is prima voor beginners
• Blijf kalm als het koude water je even overvalt
Een stabiele ademhaling helpt je ontspannen en voorkomt dat je slagtempo onnodig omhoog schiet.

5. Volg een les bij openwaterswimming.club of clinic
Door heel Nederland worden openwaterlessen en clinics georganiseerd, bijvoorbeeld door de Open Water Swimming Club, triatlonverenigingen en zwemverenigingen.
Voordelen:
• Je zwemt in een groep
• Je krijgt duidelijke uitleg vooraf
• Je bouwt vertrouwen op
• Je leert direct de juiste technieken
Voor veel beginners is dit dé manier om veilig en met plezier te starten.
Minimum watertemperatuur voor open water zwemmen
Vanaf welke temperatuur kun je veilig zwemmen?
• Met wetsuit: minimaal 13°C
• Zonder wetsuit: minimaal 20°C
De actuele watertemperatuur vind je op:
• Rijkswaterstaat
• zwemwater.nl
Er zijn zwemmers die het hele jaar door zwemmen, maar dit is alleen geschikt voor ervaren en goed getrainde zwemmers. Rustig opbouwen is essentieel.
Veiligheid in open water
Veiligheid is misschien wel het belangrijkste onderdeel van open water zwemmen. Alleen zwemmen wordt afgeraden, maar als je toch alleen gaat:
• Zorg dat je goed zichtbaar bent
• Kies een overzichtelijke locatie
• Laat iemand weten waar je bent
Lees ook: Alleen in open water zwemmen? Let op deze dingen.
Gebruik altijd een zwemboei
Een zwemboei is een onmisbaar hulpmiddel voor iedereen die in open water zwemt.
Waarom?
• Je valt beter op voor omstanders en watersporters
• Het zicht onder water is in Nederland vaak slecht
• Bij kramp of vermoeidheid kun je erop leunen (mits drijfvermogen aanwezig)
• Sommige boeien bieden ruimte voor sleutels, telefoon of drinken
Let bij aanschaf op:
• Voldoende drijfvermogen
• Heldere kleur
• Comfort en minimale weerstand
Een goede zwemboei merk je tijdens het zwemmen nauwelijks, maar maakt je veiligheid aanzienlijk groter.
Conclusie
Open water zwemmen is een fantastische ervaring, maar een goede voorbereiding maakt het verschil tussen spannend en ontspannen. Met de juiste techniek, een rustig ademritme, een zwemmaatje en een betrouwbare zwemboei kun je met vertrouwen het water in.
Wil je meer leren of veilig starten? Sluit eens aan bij een clinic of training in jouw regio — de openwater community is warm, behulpzaam en altijd blij met nieuwe zwemmers.





